شاید براتون سوال پیش اومده باشه که گربهها هم مثل انسانها پریود میشن یا نه؟ جواب کوتاه اینه: نه، ولی یه چیزی شبیه به اون دارن! گربههای ماده هرچند خونریزی قاعدگی مثل انسانها ندارن، اما وارد چرخه فحل میشن که نشونههایی مثل بیقراری، میو میو کردنهای مداوم و حتی تغییر رفتار داره. توی این مطلب میگیم چطور بفهمین گربهتون فحله، باید چه انتظاری داشته باشین و چجوری از بارداری ناخواسته جلوگیری کنین.
فحل شدن در گربهها: چرخه هورمونی و تاثیر فصلها بر تولیدمثل
فحل شدن در گربهها به تغییرات هورمونی گفته میشه که گربههای ماده رو برای جفتگیری آماده میکنه. اولین دوره فحلی گربه معمولاً وقتی شروع میشه که حدود ۶ تا ۱۰ ماه سن داشته باشه و این دوره میتونه تا پیری ادامه پیدا کنه. گربهها تولید مثل موثری دارن و دورههای فحلی اونها میتونه هر ۱۴ تا ۲۱ روز تکرار بشه، مگر اینکه باردار یا عقیم بشن.
با اینکه گربهها میتونن در هر زمانی از سال بارور باشن، معمولاً در فصلهایی که روزها طولانیتر هستن (بهار و تابستون) فحل میشن و در فصلهایی که روزها کوتاهتر هستن (پاییز و اوایل زمستون) دوره غیرفعالی دارن.
علائم فحل شدن در گربهها
گربهها در دوران فحل شدن تغییرات جسمی زیادی رو تجربه میکنن که باعث تغییرات رفتاری میشه. اندازهگیری سطح هورمونهای گربه توی خونه کار سختیه، اما برخی تغییرات در رفتار گربه میتونه نشون بده که در دوران فحل هست. برخی از علائم فحل شدن گربهها در زیر آورده شده:
نشون دادن محبت بیشتر
- گربه ماده ممکنه وقتی فحل میشه، رفتاری بیش از حد محبتآمیز از خودش نشون بده.
- مثلا بدنش رو به طور خاص به مبلمان، اسباببازیها، گربههای دیگه و حتی شما مالش بده.
- میتونید این رفتار رو از بیقراری معمولی که ممکنه به دلیل درد باشه (که باید به دامپزشک مراجعه کنید) تشخیص بدید.
- وقتی که گربه دمش رو بالا میبره یا گاهی وضعیت جفتگیری رو میگیره، این رفتار واضحتر میشه.
تمیز کردن بیش از حد
- گربهها در دوران پریودی ممکنه زمان زیادی رو صرف لیسیدن ناحیه تناسلی خودشون کنن، حتی اگه خونریزی وجود نداشته باشه.
- در واقع، بر خلاف باور عمومی، گربهها در دوران فحل خونریزی نمیکنن. مثل انسانها، گربهها لایه داخلی رحمشون رو در طول دوره فحل از دست نمیدن.
- توجه داشته باشید که لیسیدن ناحیه تناسلی ممکنه نشونهای از بیماریهای ادراری هم باشه که در صورت درمان نکردن به موقع، میتونه جدی بشه.
- اگه گربه شما فقط این رفتار رو نشون میده بدون هیچکدوم از علائم دیگه فحل بودن، بهتره به دامپزشک مراجعه کنید.
علامتگذاری قلمرو
گربههایی که در فحل هستن، مشابه گربههای نر، ممکنه برای علامتگذاری قلمروشون ادرار کنند. برای این کار، گربه به سطح عمودی که میخواد علامتگذاری کنه، میره، دمش رو بالا میبره و ممکنه حتی مثل حالت جفتگیری پاهای عقبیش رو به صورت ریتمیک حرکت بده. این رفتار ممکنه برای شما ناراحتکننده باشه، اما برای گربهها در دوران فحل کاملاً طبیعیه.
کاهش اشتهای گربه
کاهش اشتهای گربه شما در زمان فحل شدن طبیعیه. در حقیقت، در این زمان بیشتر توجهش معطوف به غریزه جفتگیری و تولیدمثل میشه تا خوردن غذا. اما باید مراقب باشید چون این رفتار نباید بیشتر از دو هفته طول بکشه. اگه گربهتون اصلاً غذا نخورد یا بعد از دو هفته به روال غذایی طبیعیش برنگشت، بهتره با دامپزشک مشورت کنید.
مراقبت از گربهها در زمان پریود شدن
- مراقبت از گربهای که در دوران فحل هست زیاد سخت نیست. فقط باید راحتی و آرامش رو براش فراهم کنید و با چیزهایی مثل اسکرچر گربه، اسباببازی گربه و … سرگرمش کنید.
- اگه گربهتون عاشق کت نیپ (Catnip) هست، میتونید گاهی اوقات ازش استفاده کنین تا توجهش رو از رفتارهای دیگه منحرف کنید.
جلوگیری از بارداری
اگه نمیخواید گربهتون باردار بشه، باید اونو توی خونه نگه دارید و از گربههای نر عقیمنشده دور کنید. اگه قصد ندارید گربهتون باردار بشه، بهترین کار عقیمسازی گربهس. اینطوری نه تنها از بارداری، بلکه از افزایش هورمونهایی که باعث رفتارهای ناراحتکننده میشن هم جلوگیری میکنید.
مدت زمان پریودی گربه
مدت زمان پریودی گربهها (دوران فحل) معمولاً بین 7 تا 10 روز طول میکشه. البته این مدت زمان میتونه متفاوت باشه و بسته به گربه، ممکنه از 1 تا 3 هفته هم ادامه پیدا کنه. این دوران شامل چند مرحلهس که در هر مرحله گربه علائم مختلفی از جمله صدا زدن، رفتارهای جلب توجه و تغییرات در حالت بدن رو نشون میده.
چرخه فحل گربهها
چرخه فحل گربهها طول متفاوتی داره و از چهار مرحله اصلی تشکیل شده:
پریاستروس
- اولین مرحله از فحل گربهها، پریاستروس نام داره که در این مرحله سطح استروژن شروع به افزایش میکنه.
- این مرحله معمولاً یک یا دو روز طول میکشه و علائمی که نشاندهنده پریاستروس باشه، برای انسانها قابل مشاهده نیست.
- در این زمان، گربههای نر علاقه بیشتری به گربه ماده نشون میدن، اما گربه ماده علاقهای به اونها نداره.
استروس
- استروس واضحترین مرحله از چرخه فحل گربههاست و حدود یک هفته طول میکشه (هرچند میتونه بین سه تا ۱۴ روز متغیر باشه).
- وقتی گربه ماده در مرحله استروس قرار داره، ممکنه تغییرات رفتاری زیادی نشون بده، مثل محبت زیاد، صدا زدن بیش از حد و بیقراری.
- این مرحله همون زمانی هست که جفتگیری انجام میشه.
اینتر ستروس یا متاستروس
- گربهها به عنوان تخمگذاری القایی شناخته میشن، یعنی تخمدانها فقط در صورتی تخم آزاد میکنن که با یک گربه نر جفتگیری کرده باشن.
- اگه گربه ماده در دوره استروس جفتگیری کنه، تخمها توسط تخمدانها آزاد میشن و چرخه متوقف میشه.
- اگه تخمها بارور نشن، این مرحله به نام متاستروس شناخته میشه که حدود 30 تا 40 روز طول میکشه. تخمهای بارور شده منجر به بارداری میشن که حدود 60 تا 64 روز طول میکشه.
- اگه گربه ماده در استروس جفتگیری نکنه، وارد مرحله اینترستروس میشه که یک تا سه هفته طول میکشه.
- در این مرحله علائم فحل کاهش پیدا میکنه و چرخه دوباره از مرحله پریاستروس شروع میشه.
آنستروس
گربهها فقط در زمانهای خاصی از سال وارد چرخه فحل میشن. بین چرخههای فعال، دو تا سه ماه بدون هیچ فعالیت هورمونی وجود داره. این زمان به نام آنستروس شناخته میشه.
(منبع: thesprucepets.com – petmd.com )
سوالات متداول
گربهها هم مثل انسانها پریود میشن؟
نه، گربهها خونریزی قاعدگی مثل انسانها ندارن، ولی هر چند وقت یه بار وارد دوره فحل میشن که توش کلی تغییر رفتاری دارن و دنبال جفت میگردن.
گربهم کِی برای اولین بار فحل میشه؟
معمولاً بین 4 تا 12 ماهگی، یعنی توی اولین بهار بعد از تولدش. بعضی گربهها زودتر فحل میشن، بعضیا دیرتر، بستگی به نژاد و شرایطشون داره.
چطور جلوی فحل شدن گربه رو بگیرم؟
بهترین راه عقیم کردن گربه هست! این کار هم جلوی فحل شدن و بارداری رو میگیره، هم گربه آرومتر میشه و کمتر اذیت میکنه.
