بیماری‌های شایع در گربه‌ها؛ آشنایی با بیماری‌های گربه‌های خیابانی

گربه‌ها از جمله محبوب‌ترین حیوانات خانگی در سراسر جهان هستند. با وجود ظاهر آرام و دلنشین‌شان، این موجودات دوست‌داشتنی نیز مانند سایر حیوانات، در معرض ابتلا به انواع بیماری قرار دارند. شناخت بیماریهای شایع در گربه ها نه تنها برای صاحبان گربه‌های خانگی ضروری است، بلکه برای افرادی که با گربه‌های خیابانی سر و کار دارند، اهمیت ویژه‌ای دارد.

بیماریهای گربه های خیابانی به‌دلیل شرایط نامناسب زندگی، کمبود تغذیه مناسب، عدم واکسیناسیون و تماس مداوم با محیط آلوده، معمولاً گسترده‌تر و خطرناک‌تر هستند. برخی از این بیماری‌ها می‌توانند به‌راحتی به گربه‌های خانگی منتقل شوند و حتی در موارد نادر، سلامت انسان را نیز تهدید کنند.

در این مقاله قصد داریم شما را با رایج‌ترین بیماری‌های ویروسی، انگلی، تنفسی، گوارشی و پوستی در گربه‌ها آشنا کنیم و راهکارهایی برای پیشگیری و مراقبت بهتر ارائه دهیم. اگر دوستدار گربه‌ها هستید یا در اطراف‌تان با گربه‌های خیابانی مواجه می‌شوید، این راهنما برای شما بسیار مفید خواهد بود.

تفاوت بیماری‌های گربه‌های خیابانی و خانگی

گربه‌ها بسته به محل زندگی‌شان، در معرض خطرات متفاوتی از نظر سلامت و بیماری قرار دارند. طبق اطلاعات منتشر شده در Cats Protection UK، گربه‌ها ممکن است دچار طیف گسترده‌ای از بیماری‌ها شوند؛ از مشکلات تنفسی و انگلی گرفته تا بیماری‌های ویروسی مانند FIV و FeLV. اما شدت و شیوع این بیماری‌ها در گربه‌های خیابانی و خانگی تفاوت چشمگیری دارد.

گربه‌های خیابانی به دلیل زندگی در محیط‌های باز و کنترل‌نشده، معمولاً بیشتر در معرض بیماری‌های مسری قرار دارند. تماس مستقیم با سایر گربه‌های آلوده، نبود واکسیناسیون، تغذیه نامناسب، آلودگی محیطی و زخم‌های ناشی از نزاع باعث می‌شود بیماری‌های گربه‌های خیابانی هم متنوع‌تر و هم شدیدتر باشند. بر اساس همان مرجع، عفونت‌هایی مثل عفونت تنفسی فوقانی، کرم‌های داخلی و مشکلات پوستی در گربه‌های آزادشده یا ولگرد به‌مراتب رایج‌ترند.

در مقابل، گربه‌های خانگی که در محیطی کنترل‌شده با تغذیه سالم، واکسیناسیون منظم و رسیدگی دامپزشکی زندگی می‌کنند، کمتر به بیماری‌های جدی مبتلا می‌شوند. با این حال، در صورت تماس با گربه‌های خیابانی یا نبود مراقبت‌های پیشگیرانه، آن‌ها نیز در معرض خطر خواهند بود.

بیماری‌های ویروسی در گربه‌ها: خطرناک اما قابل پیشگیری

بیماری‌های ویروسی از جمله بیماریهای شایع در گربه ها محسوب می‌شوند که اگر به موقع تشخیص داده نشوند، می‌توانند آسیب‌های جدی و گاه غیرقابل‌جبرانی به سلامت گربه وارد کنند. این بیماری‌ها به‌ویژه در میان گربه‌های خیابانی بسیار رایج‌اند، چرا که این گربه‌ها معمولاً واکسینه نمی‌شوند و در تماس مداوم با سایر حیوانات آلوده هستند.

بر اساس اطلاعات منتشرشده در Just Cats Clinic، چند ویروس اصلی وجود دارند که سلامت گربه‌ها را تهدید می‌کنند. در ادامه، مهم‌ترین آن‌ها را معرفی می‌کنیم:

1. ویروس نقص ایمنی گربه‌ها (FIV – Feline Immunodeficiency Virus)

ویروس FIV یا ایدز گربه ای، عملکردی مشابه HIV یا ایدز در انسان دارد و سیستم ایمنی گربه را به‌تدریج ضعیف می‌کند. گربه‌های آلوده ممکن است سال‌ها بدون علامت باشند، اما در نهایت دچار عفونت‌های مزمن، کاهش وزن و التهاب‌های دهانی می‌شوند. (درباره این ویروس در مطلب دیگری مفصلا شرح داده شده است. با کلیک روی این لینک میتوانید مطالعه کنید: ویروس FIV یا ایدز گربه ای)

• راه انتقال: گاز گرفتن (رایج در گربه‌های خیابانی)
• درمان: درمان قطعی وجود ندارد، اما می‌توان با مراقبت ویژه، عمر گربه را افزایش داد.
• پیشگیری: جداسازی گربه‌های آلوده و دوری از نزاع با گربه‌های دیگر

2. ویروس لوسمی گربه‌ای (FeLV – Feline Leukemia Virus)

یکی از جدی‌ترین بیماریهای گربه های خیابانی که بر سیستم ایمنی، مغز استخوان و خون تأثیر می‌گذارد. این ویروس می‌تواند باعث بروز سرطان، کم‌خونی شدید و عفونت‌های مکرر شود.

• راه انتقال: از طریق بزاق، ادرار، مدفوع و حتی ظرف غذا
• علائم: تب، لاغری، ضعف، بی‌اشتهایی
• پیشگیری: واکسیناسیون منظم و نگهداری گربه در محیط سرپوشیده

3. ویروس هرپس گربه‌ای (FHV – Feline Herpesvirus)

این ویروس باعث بروز عفونت‌های تنفسی فوقانی در گربه‌ها می‌شود و معمولاً با علائمی مانند عطسه، ترشحات چشمی و بینی، و بی‌حالی همراه است. ویروس هرپس معمولاً در دوران تولگی فعال می‌شود و می‌تواند در بدن گربه باقی بماند.

• راه انتقال: تماس مستقیم یا استفاده مشترک از ظرف غذا
• درمان: کنترل علائم؛ ویروس باقی می‌ماند اما با مراقبت قابل مدیریت است.

4. ویروس کلسی گربه‌ای (FCV – Feline Calicivirus) یا ویرولنت سیستِمیک  VS-FCV

کلسی ویروس یا FCV یک ویروس شایع در گربه‌هاست که معمولاً باعث سرماخوردگی گربه، عطسه، زخم داخل دهان و بی‌حالی می‌شود و اغلب خیلی خطرناک نیست.

اما گاهی یک نوع شدیدتر و جهش‌یافته از این ویروس به وجود می‌آید که به آن ویرولنت سیستمیک کلسی ویروس Virulent Systemic FCV (VS‑FCV) می‌گویند.

در این نوع شدید، ویروس فقط دهان و بینی را درگیر نمی‌کند و می‌تواند کل بدن گربه را درگیر کند. علائمی مثل تب خیلی بالا، تورم صورت یا پاها، زردی بدن، زخم‌های شدید و حال بسیار بد ایجاد می‌شود و ممکن است حتی باعث مرگ گربه شود. این نوع هم بسیار مسری است و سریع بین گربه‌ها منتقل می‌شود، به‌خصوص اگر چند گربه با هم زندگی کنند.

• انتقال: از طریق تنفس، بزاق و تماس با محیط آلوده
• پیشگیری: واکسن ترکیبی (FVRCP) در برنامه واکسیناسیون گربه

خطرناک‌ترین بیماری‌های ویروسی در گربه‌ها FIV، FeLV، FHV و FCV هستند که گربه‌های خیابانی بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری‌ها قرار می‌گیرند. این ویروس‌ها از طریق گاز گرفتن، بزاق، ترشحات و تماس با محیط آلوده منتقل می‌شوند و علائمی مثل تب، عطسه، زخم دهان و ضعف دارند. واکسیناسیون منظم، مراقبت دامپزشکی و جلوگیری از تماس با گربه‌های آلوده، کلید پیشگیری و حفظ سلامت گربه‌هاست.

خب ممکن است این سوال پیش بیاید که چگونه متوجه شویم گربه‌ای دچار یکی از بیماری‌های ویرسی فوق شده است؟ از روی علائم!

علائم هشداردهنده بیماری‌های ویروسی در گربه‌ها

1. تغییرات در اشتها یا کاهش وزن ناگهانی: اگر گربه‌ات بی‌اشتها شده یا وزن کم کرده، مخصوصاً اگر لاغری با بی‌حالی همراه باشه، ممکنه نشونه‌ای از FIV (ایدز گربه‌ای) یا FeLV (لوسمی) باشه.
2. تب‌های مکرر یا بدون دلیل مشخص: تب یکی از علائم اولیه در بیشتر بیماری‌های ویروسیه، از جمله لوسمی و هرپس گربه‌ای.
3. عفونت‌های مکرر (دهانی، چشمی، تنفسی): اگر گربه‌ات دچار التهاب لثه، زخم دهان، یا ترشحات مداوم از چشم و بینی میشه، ممکنه به کلسی‌ویروس یا FHV (هرپس) مبتلا شده باشه.
4. بی‌حالی یا کاهش فعالیت: ویروس‌ها معمولاً باعث خستگی مزمن، بی‌میلی به بازی و خواب زیاد می‌شن.
5. عطسه، سرفه یا تنفس سخت: از نشانه‌های شایع عفونت‌های ویروسی تنفسی مثل FHV (هرپس) و FCV (کلسی ویروس) هستن.
6. زخم یا التهاب در دهان و زبان: مخصوصاً در ویروس کلسی، زخم‌های دهانی یکی از نشونه‌های مشخصه.
7. تورم غدد لنفاوی: در بیماری‌هایی مثل FeLV (لوسمی) ممکنه غدد لنفاوی زیر چانه یا پشت پاها بزرگ بشن.
8. رشد تومور، کم‌خونی یا خون‌ریزی‌های غیرطبیعی: این‌ها می‌تونن از علائم پیشرفته لوسمی (FeLV) باشن.

پیشنهاد مطالعه:

بیماری‌های مشترک بین انسان و گربه‌ها

بیماری‌های انگلی در گربه‌ها: از کرم‌ها تا انگل‌های پوستی

انگل‌ها یکی از رایج‌ترین و در عین حال نادیده‌گرفته‌شده‌ترین عوامل بیماری در گربه‌ها هستند. چه در گربه‌های خانگی و چه در گربه‌های خیابانی، آلودگی به انگل‌های داخلی و خارجی می‌تواند باعث بروز طیفی از علائم گوارشی، پوستی و حتی عصبی شود. بر اساس گزارش  Just Cats Clinic، بسیاری از این انگل‌ها قابل پیشگیری‌اند، اما بدون مراقبت، می‌توانند خطرناک شوند؛ به‌ویژه در گربه‌های ولگرد که بیشتر در معرض آلودگی هستند.

انگل‌های داخلی (روده‌ای)

کرم‌های گرد (Roundworms): یکی از شایع‌ترین بیماریهای شایع در گربه ها که به‌خصوص در بچه‌گربه‌ها دیده می‌شود. این کرم‌ها در روده زندگی می‌کنند و از غذای گربه تغذیه می‌کنند.

• علائم: شکم برآمده، کاهش وزن، استفراغ، اسهال
• پیشگیری: ضدانگل‌های خوراکی دوره‌ای، نظافت محیط و خاک‌بازی کنترل‌شده

کرم‌های نواری (Tapeworms): این انگل‌ها با بلعیدن کک‌های آلوده یا شکار جوندگان وارد بدن گربه می‌شوند.

• علائم: دیدن ذرات سفید شبیه برنج در مدفوع یا اطراف مقعد
• پیشگیری: کنترل منظم کک‌ها + قرص ضدکرم

کرم قلاب‌دار (Hookworms): از طریق تماس با خاک آلوده منتقل می‌شود و می‌تواند باعث خون‌ریزی داخلی شود.

• علائم: کم‌خونی، مدفوع تیره، ضعف
• پیشگیری: استفاده از داروهای ترکیبی ضد انگل و مراقبت از بهداشت محیط

ژیاردیا (Giardia): یک انگل میکروسکوپی که دستگاه گوارش را آلوده می‌کند. در محیط‌های مرطوب و آلوده بیشتر یافت می‌شود.

• علائم: اسهال مزمن، کاهش وزن، نفخ
• درمان: داروهای تجویزی و بهداشت دقیق

انگل‌های خارجی (پوستی)

کک‌ها (Fleas): شایع‌ترین انگل خارجی در گربه‌ها. می‌تواند منجر به آلرژی پوستی، خارش شدید و انتقال بیماری‌های دیگر مانند کرم نواری شود.

• علائم: خاراندن مداوم، دانه‌های سیاه در پوست، بی‌قراری
• پیشگیری: داروهای موضعی یا خوراکی ماهانه، شانه ضدکک، نظافت محیط

کنه‌ها (Ticks): خون‌مک‌هایی که علاوه بر آسیب پوستی، می‌توانند بیماری‌هایی مانند بابزیوز را منتقل کنند.

• علائم: برآمدگی‌های کوچک روی پوست، التهاب
• پیشگیری: بررسی روزانه بدن گربه، استفاده از قطره‌های ضدکنه

 جرب گوش (Ear mites): این انگل‌ها کانال گوش را آلوده کرده و باعث تحریک و عفونت می‌شوند، به‌ویژه در بچه‌گربه‌ها و گربه‌های خیابانی.

• علائم: خاراندن گوش، ترشح قهوه‌ای، کج کردن سر
• درمان: قطره‌های ضدجرب گوش، تمیز کردن گوش

شپش گربه‌ای (Cat lice): نادر ولی قابل انتقال میان گربه‌ها. اغلب در گربه‌های ضعیف یا با بهداشت پایین دیده می‌شود.

• علائم: خارش، پوسته‌ریزی، موهای شکننده
• درمان: شامپوها یا محلول‌های ضدشپش مخصوص دام

چگونه از بیماری‌های انگلی در گربه‌ها پیشگیری کنیم؟

طبق گزارش Just Cats Clinic، گربه‌هایی که در محیط‌های شهری و بدون نظارت دامپزشکی زندگی می‌کنند، در معرض چندین انگل همزمان هستند. این وضعیت نه‌تنها برای خود گربه‌ها خطرناک است، بلکه می‌تواند به گربه‌های خانگی و حتی انسان‌ها نیز آسیب برساند.

• ضدانگل‌دهی ماهانه یا فصلی طبق نظر دامپزشک
• نظافت منظم محل زندگی گربه
• جلوگیری از تماس با گربه‌های خیابانی یا محیط‌های آلوده
• واکسیناسیون کامل و چکاپ‌های دوره‌ای

گربه‌ها ممکن است به انواع انگل‌های داخلی (مثل کرم‌های گرد، نواری و ژیاردیا) و خارجی (مثل کک، کنه و جرب گوش) مبتلا شوند که می‌توانند علائم گوارشی، پوستی و عصبی ایجاد کنند. گربه‌های خیابانی بیشتر در معرض این انگل‌ها هستند و آلودگی می‌تواند به گربه‌های خانگی و حتی انسان هم منتقل شود. پیشگیری با ضدانگل‌دهی منظم، رعایت بهداشت، واکسیناسیون و دور نگه داشتن گربه از محیط‌های آلوده امکان‌پذیر است.

بیماری‌های باکتریایی در گربه‌ها

بیماری‌های باکتریایی در گربه‌ها معمولاً ناشی از ورود باکتری‌های مضر به بدن از طریق زخم، تماس با حیوانات آلوده، غذا یا آب ناسالم، و بهداشت ضعیف است. برخی از این بیماری‌ها تنها گربه‌ها را درگیر می‌کنند و برخی دیگر قابلیت انتقال به انسان (زئونوز) را نیز دارند.

پاستورلوز (Pasteurellosis)

• عامل: باکتری Pasteurella multocida
• راه انتقال: از طریق گاز گرفتن، خراش یا ورود باکتری از زخم‌ها (مخصوصاً در نزاع‌های گربه‌ای)
• علائم: عفونت و چرک در محل زخم/ تب، بی‌حالی/ ورم و درد در ناحیه درگیر
• پیشگیری: ضدعفونی زخم‌ها، پرهیز از درگیری میان گربه‌ها
• درمان: آنتی‌بیوتیک‌های تجویزی دامپزشک

کلَمی دیوز گربه‌ای (Chlamydiosis)

• عامل: باکتری Chlamydia felis
• راه انتقال: ترشحات چشم و بینی، تماس مستقیم با گربه آلوده
• علائم: التهاب و ترشح از چشم (چشم‌چرانی)/ عطسه، تب خفیف/ گاهی بی‌اشتهایی
• پیشگیری: واکسیناسیون (در برخی واکسن‌های ترکیبی وجود دارد)

بروسلوز (Brucellosis) – نادر ولی مهم

• عامل: باکتری Brucella spp.
• راه انتقال: تماس با ترشحات تولیدمثلی، سقط جنین، یا زخم‌های باز
• علائم: تب متناوب/ نازایی، سقط جنین در گربه ماده/ تورم بیضه‌ها در گربه نر
• خطر برای انسان: زئونوز (قابل انتقال به انسان)

• درمان: بسیار دشوار و نیازمند مراقبت ویژه؛ معمولاً قرنطینه و آنتی‌بیوتیک قوی

مایکوپلاسموز (Mycoplasmosis)

• عامل: باکتری Mycoplasma haemofelis
• راه انتقال: کک، گزش یا انتقال خون
• علائم: کم‌خونی/ ضعف و بی‌حالی/ رنگ‌پریدگی لثه‌ها
• پیشگیری: کنترل انگل‌های خارجی (کک)، جلوگیری از تماس با گربه‌های آلوده
• درمان: آنتی‌بیوتیک و داروهای حمایتی مثل مکمل‌های خونی

سالمونلا (Salmonellosis)

• عامل: باکتری Salmonella spp.
• راه انتقال: خوردن غذای آلوده، گوشت خام، تماس با پرندگان یا حیوانات آلوده
• علائم: اسهال، گاهی خونی/ تب/ استفراغ

خطر برای انسان: قابل انتقال به انسان است، به‌ویژه در کودکان و افراد با سیستم ایمنی ضعیف

• پیشگیری: پرهیز از غذای خام، رعایت بهداشت
• درمان: مایعات درمانی + آنتی‌بیوتیک در موارد شدید

نکات پیشگیرانه برای بیماری‌های باکتریایی

برای پیشگیری از بیماری‌های باکتریایی در گربه‌ها، رعایت مجموعه‌ای از اقدامات مراقبتی و بهداشتی بسیار ضروری است.

1. مهم‌ترین نکته، مراجعه منظم به دامپزشک برای انجام چکاپ‌های دوره‌ای و واکسیناسیون‌های لازم است؛ زیرا برخی از بیماری‌های باکتریایی می‌توانند در مراحل اولیه بدون علامت باشند و تنها با معاینه تخصصی شناسایی شوند.
2. بهداشت عمومی گربه نیز نقش مهمی ایفا می‌کند. تمیز نگه‌داشتن محل زندگی گربه، شست‌وشوی منظم ظروف غذا و آب، و جلوگیری از تماس با حیوانات ولگرد یا مشکوک به بیماری، می‌تواند از ابتلای گربه به بسیاری از باکتری‌ها جلوگیری کند. همچنین، اگر گربه‌ای دچار زخم یا گزش شد، باید محل آسیب‌دیده به‌سرعت تمیز و ضدعفونی شود تا از عفونت‌های باکتریایی جلوگیری گردد.
3. تغذیه سالم و استفاده از غذای باکیفیت نیز به تقویت سیستم ایمنی گربه کمک می‌کند و خطر ابتلا به بیماری‌ها را کاهش می‌دهد. باید از دادن گوشت خام یا غذای فاسد به گربه خودداری کرد، زیرا این مواد می‌توانند ناقل باکتری‌هایی مانند سالمونلا باشند.
4. در نهایت، کنترل انگل‌های خارجی مانند کک و کنه نیز ضروری است، چرا که این انگل‌ها ممکن است ناقل برخی باکتری‌های خطرناک به بدن گربه باشند.

مجموعه این اقدامات ساده اما منظم، می‌تواند تأثیر چشمگیری در پیشگیری از بیماری‌های باکتریایی و حفظ سلامت عمومی گربه داشته باشد.

بیماری‌های تنفسی فوقانی (URI) در گربه‌ها

بیماری‌های تنفسی فوقانی (Upper Respiratory Infections – URI) از شایع‌ترین مشکلات سلامتی در گربه‌ها هستند، به‌ویژه در محیط‌هایی که تراکم جمعیت گربه‌ها زیاد است، مانند پناهگاه‌ها یا میان گربه‌های خیابانی. این بیماری‌ها معمولاً ناشی از ویروس‌هایی مانند هرپس گربه‌ای (FHV) و کلسی‌ویروس (FCV) هستند، اما عوامل باکتریایی مانند کلامیدیا و مایکوپلاسما نیز می‌توانند در ایجاد یا تشدید عفونت نقش داشته باشند.

گربه مبتلا به URI معمولاً علائمی مانند عطسه مکرر، آب‌ریزش بینی، ترشحات چشمی، تب، بی‌حالی و بی‌اشتهایی را نشان می‌دهد. در موارد شدیدتر، خس‌خس سینه و سختی در تنفس نیز ممکن است مشاهده شود. این علائم ممکن است شبیه به سرماخوردگی در انسان باشد، اما باید توجه داشت که بیماری‌های تنفسی گربه‌ها مسری بوده و به‌سرعت از طریق تماس مستقیم، ترشحات، یا وسایل مشترک مانند ظرف غذا منتقل می‌شوند.

گربه‌های خیابانی به دلیل تماس دائم با سایر گربه‌های آلوده، تغذیه ضعیف و نبود مراقبت دامپزشکی، بیشتر در معرض این نوع عفونت‌ها قرار دارند. درمان URI معمولاً شامل استراحت، تغذیه مناسب، مصرف داروهای ضدویروس یا آنتی‌بیوتیک (در صورت وجود عفونت باکتریایی) و رطوبت‌رسانی به محیط برای کاهش التهاب مجاری تنفسی است. در بسیاری از موارد، اگر درمان زود آغاز شود، گربه به‌خوبی بهبود می‌یابد.

پیشگیری از این بیماری‌ها با واکسیناسیون منظم (مانند واکسن ترکیبی FVRCP)، حفظ بهداشت محیط و جلوگیری از تماس با گربه‌های مشکوک یا بیمار امکان‌پذیراست. URI اگرچه ممکن است در نگاه اول خفیف به نظر برسد، اما در گربه‌های ضعیف یا بچه‌گربه‌ها می‌تواند به سرعت خطرناک شده و نیاز به مداخله فوری داشته باشد.

بیماری‌های متابولیک و مزمن در گربه‌ها

بیماری‌های متابولیک و مزمن در گربه‌ها به تدریج و اغلب به‌صورت طولانی‌مدت ظاهر می‌شوند و می‌توانند تأثیر قابل توجهی بر کیفیت زندگی و طول عمر حیوان داشته باشند. این دسته از بیماری‌ها معمولاً در گربه‌های مسن‌تر شایع‌تر است، اما برخی از آنها ممکن است در سنین پایین‌تر نیز بروز کنند.

بیماری کلیوی مزمن (Chronic Kidney Disease – CKD)

یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن در گربه‌های میانسال و مسن است. این بیماری باعث کاهش تدریجی عملکرد کلیه‌ها می‌شود و بدن نمی‌تواند به‌درستی مواد زائد را دفع کند.

• علائم رایج: افزایش مصرف آب و ادرار، کاهش اشتها، کاهش وزن، استفراغ، بوی بد دهان
• درمان: رژیم غذایی مخصوص، داروهای حمایتی، مصرف مایعات زیرپوستی (در موارد پیشرفته)
• مدیریت: کنترل فشار خون، چکاپ منظم، مصرف داروهای کلیوی با نظر دامپزشک

دیابت گربه‌ای (Feline Diabetes Mellitus)

در این بیماری بدن گربه قادر به استفاده صحیح از قند خون نیست، معمولاً در گربه‌های چاق و مسن رخ می‌دهد.

• علائم رایج: تشنگی و ادرار زیاد، کاهش وزن با وجود اشتهای زیاد، ضعف عمومی
• درمان: تزریق انسولین، کنترل وزن، رژیم غذایی با کربوهیدرات پایین
• مدیریت: مانیتورینگ قند خون، تغییر سبک زندگی، معاینات منظم دامپزشکی

پرکاری تیروئید (Hyperthyroidism)

این بیماری ناشی از فعالیت بیش‌ازحد غده تیروئید و ترشح بیش‌ از اندازه هورمون تیروکسین است.

• علائم رایج: کاهش وزن شدید، پرخوری، بی‌قراری، افزایش ضربان قلب، استفراغ
• درمان: داروهای ضدتیروئید، رژیم غذایی مخصوص، یُد رادیواکتیو (در برخی کشورها)، عمل جراحی
• مدیریت: آزمایش منظم هورمون تیروئید، پیگیری وضعیت قلبی و کلیوی

بیماری التهابی روده (IBD – Inflammatory Bowel Disease)

اختلال مزمنی در دستگاه گوارش که باعث التهاب طولانی‌مدت در روده‌ها می‌شود و معمولاً با حساسیت غذایی یا واکنش خودایمنی مرتبط است.

• علائم رایج: اسهال مزمن، استفراغ، کاهش وزن، نفخ
• درمان: داروهای ضدالتهاب، تغییر رژیم غذایی (رژیم هیپوآلرژنیک یا خاص)، گاهی داروهای ایمنی‌ساز
• مدیریت: تحت نظر نگه‌داشتن وزن، تغذیه دقیق و پایدار، آزمایش‌های دوره‌ای

بیماری‌های متابولیک و مزمن معمولاً خاموش و تدریجی هستند، اما با مراقبت زودهنگام و مدیریت صحیح می‌توان از عوارض جدی آن‌ها جلوگیری کرد. اگر گربه‌تان دچار هرگونه تغییر در اشتها، وزن، رفتار یا ظاهر شد، مراجعه به دامپزشک را به تأخیر نیندازید.

پیشنهاد مطالعه:

ویروس FIP در گربه‌ها

بیماری‌های گوارشی در گربه‌ها

بیماری‌های گوارشی در گربه‌ها یکی از دلایل شایع مراجعه به دامپزشک هستند و ممکن است در هر سنی رخ دهند. این دسته از بیماری‌ها می‌توانند عملکرد طبیعی دستگاه گوارش را مختل کرده و موجب بروز علائمی مانند اسهال، استفراغ، یبوست، کاهش اشتها، نفخ شکم، درد شکمی و کاهش وزن شوند. شدت این علائم از خفیف تا شدید متغیر است و در صورت بی‌توجهی، می‌توانند به کم‌آبی بدن، ضعف عمومی یا حتی شرایط خطرناک منجر شوند.

علل بیماری‌های گوارشی بسیار متنوع‌اند و بسته به سن، وضعیت زندگی و نوع تغذیه گربه، ممکن است متفاوت باشند. در گربه‌های خیابانی، مهم‌ترین عوامل شامل مصرف غذای آلوده یا فاسد، انگل‌های روده‌ای، ویروس‌ها و باکتری‌ها هستند. در گربه‌های خانگی، تغییر ناگهانی رژیم غذایی، استرس، حساسیت غذایی، یا بیماری‌های مزمن مثل التهاب روده (IBD) می‌توانند نقش داشته باشند.

درمان بیماری‌های گوارشی بسته به علت زمینه‌ای متفاوت است، اما معمولاً شامل تنظیم رژیم غذایی، استفاده از داروهای ضدانگل، آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای ضداسید و مراقبت‌های حمایتی مانند آبرسانی و مکمل‌های تغذیه‌ای است. در موارد مزمن یا شدید، انجام آزمایش خون، سونوگرافی یا نمونه‌برداری از روده برای تشخیص دقیق ضروری است.

پیشگیری از مشکلات گوارشی با تغذیه باکیفیت و ثابت، جلوگیری از دسترسی به مواد غذایی ناسالم، ضدانگل‌دهی منظم و کاهش استرس در محیط زندگی گربه امکان‌پذیر است. گربه‌ای که دچار مشکلات گوارشی مکرر می‌شود، باید حتماً تحت نظر دامپزشک قرار گیرد تا علت اصلی شناسایی و درمان شود. توجه دقیق به عادات غذایی، دفعات مدفوع و حالت جسمی گربه، نقش مهمی در شناسایی زودهنگام بیماری‌های گوارشی دارد.

آشنایی با بیماری‌های شایع گربه‌ها برای صاحبین پت ضروریست

در مجموع، گربه‌ها نیز مانند سایر حیوانات خانگی مستعد ابتلا به بیماری‌های مختلفی هستند که بسیاری از آن‌ها می‌توانند با مراقبت مناسب، واکسیناسیون منظم و رعایت بهداشت محیط قابل پیشگیری یا کنترل باشند. عفونت‌های ویروسی تنفسی، انگل‌های گوارشی، بیماری‌های ویروسی مزمن مانند FIV و FeLV، و مشکلات دهان و دندان از جمله اختلالاتی هستند که بیش از سایر بیماری‌ها در میان گربه‌ها دیده می‌شوند. شناسایی زودهنگام علائم، پیگیری دوره‌ای وضعیت سلامت حیوان، و مشورت با دامپزشک در صورت بروز هرگونه تغییر رفتاری یا جسمی می‌تواند نقش مؤثری در حفظ سلامت گربه و افزایش کیفیت زندگی آن ایفا کند. با آگاهی و مراقبت کافی، می‌توان از بسیاری از مشکلات رایج جلوگیری کرده و حیوان خانگی سالم و شادابی داشت.