اگه یه گربه خونگی دارین، حتما براتون مهمه که گربهتون همیشه سالم و خوشحال باشه. یکی از مشکلاتی که بعضی از گربهها باهاش سروکار دارن، مشکلات دندونیه. این مشکلات میتونن واسه گربهتون درد و ناراحتی زیادی داشته باشن. اگه دقت نکنیم، این درد و بیماریهای دندونی میتونن به مشکلات بزرگتری تبدیل بشن و حتی روی حال عمومی گربه هم تاثیر بدی بذارن. پس بیاین نگاهی بندازیم به انواع مشکلاتِ دندانی گربه، نشونههاش و روشهایی که میشه ازشون پیشگیری کرد.
گربهها و سلامت دندان
سلامت دهان گربهتون خیلی مهمه! وقتی دندانها یا لثههای گربهتون مشکل داشته باشه یا آسیب ببینه، خیلی درد میکشن و اذیت میشن. این درد میتونه باعث بشه نتونن درست غذا بخورن.
علاوه بر این، باکتریها و عفونتهایی که باعث مشکلات دندونی میشن، فقط توی دهان گربه نمیمونه؛ اگه به این مشکلات رسیدگی نشه، عفونتها میتونن به سایر قسمتهای بدن گربه هم منتقل بشن و به اندامهایی مثل کلیهها، کبد و قلب آسیب بزنن. این مسئله میتونه تأثیر بدی روی سلامت و طول عمر گربه داشته باشه. پس حتما به سلامت دندوناش توجه کنین!
(منبع)
انواع بیماریهای دندونی گربه
از بیماریهای دندونی گربه میتونیم به موارد زیر اشاره کنیم:
پلاک دندون و جرمگیری نکردن
پلاک، همون لایه نازکیه که باکتریها روی دندونهای گربه جمع میکنن. اگه این لایه رو به موقع از بین نبریم، تبدیل به جرم سفتی میشه که به دندونها میچسبه و با مسواک زدن هم پاک نمیشه. این جرمها به مرور زمان باعث عفونت و درد توی لثههای گربه میشن و اگه به حال خودشون رها بشن، میتونن دندون رو خراب و گربه رو اذیت کنن.
التهاب لثه یا ژنژیویت
وقتی پلاک و جرم زیادی روی دندون گربه جمع شده باشه، لثهها قرمز و متورم میشن. به این حالت التهاب لثه یا ژنژیویت میگن. این مشکل معمولا اولش فقط کمی التهاب و قرمزی داره، ولی اگه رسیدگی نشه، باعث درد و خونریزی لثهها میشه و ممکنه عفونت کنه.
بیماری پریودنتال
این بیماری زمانی اتفاق میافته که التهاب لثه خیلی پیشرفته بشه و باکتریها به عمق لثهها نفوذ کنن. در این شرایط، لثهها کمکم دندونها رو ول میکنن و دندونها لق میشن. گربهای که بیماری پریودنتال داره، ممکنه دندونش بیفته یا حتی نیاز به کشیدن دندون پیدا کنه.
دندونهای شکسته و ترک خورده
گربهها گاهی موقع گاز گرفتن یا بازی کردن با اسباببازیهای سفت، ممکنه دندونشون ترک بخوره یا بشکنه. این ترکها و شکستگیها باعث درد و عفونت میشن. اگه گربهتون موقع غذا خوردن ناله میکنه یا بیحوصله شده، شاید یکی از دندونهاش شکسته و اذیتش میکنه.
افتادن زودهنگام دندون
گربهها وقتی پیر میشن، دندوناشون ممکنه بیفته که تا حدی طبیعیه؛ اما اگه گربه جوون باشه و دندوناش بیفته، احتمالا یه مشکل جدی توی لثهها یا استخون فک داره. این مشکلها معمولا به خاطر پلاک زیاد، التهاب یا عفونتهای دندونی هستن.
زخمهای دهانی و زخمهای عفونی
بعضی گربهها به دلیل عفونت یا حساسیت ممکنه دچار زخمهایی در دهان و لثهها بشن. این زخمها هم باعث درد میشن و هم ممکنه جلوی غذا خوردن درست گربه رو بگیرن. اگه گربهتون غذا نمیخوره یا دهنش بوی بد میده، شاید دچار این نوع زخمها شده باشه.
مال اکلوژن
به ترتیب قرار گرفتن و هماهنگی دندونهای فک بالا و پایین، «اکلوژن» میگن. حالا اگه این ترتیب طبیعی نباشه، بهش میگن «مالاکلوژن». این مشکل معمولا توی دندونهای نیش گربهها دیده میشه و میتونه باعث بشه دندونها درست کار نکنن. یعنی دندونها طوری قرار میگیرن که گربه نمیتونه خوب بجوه یا غذاشو درست بخوره و همین موضوع میتونه باعث درد و اذیتش بشه.
تومورهای دهان
تومورهای دهان یکی از مشکلاتیه که ممکنه برای گربهها پیش بیاد و هم نوع خوشخیم داره و هم بدخیم. این تومورها باید سریع تشخیص داده بشن تا بتونیم به موقع درمانشون کنیم. بیشتر وقتها با جراحی و برداشتن تودهها، همراه با دارو و مراقبت، میشه مشکل رو حل کرد.
سیاه شدن دندان گربه
سیاه شدن دندونهای گربهها نشونه مشکلات جدیِ دندونی یا لثهایه. وقتی که پلاک و جرم روی دندونها جمع میشه، میتونه باعث تغییر رنگ دندونها به سیاه بشه. عفونتها یا آسیبهای دندانی هم میتونن باعث این تغییر رنگ بشن.
اگه دیدین دندونهای گربهتون سیاه شده، بهتره به دامپزشک مراجعه کنین تا بررسی کنه مشکل از کجاست و چه درمانی نیاز داره. اگه میخواین به لیست بهترین دامپزشکیهای نزدیک محل زندگیتون مراجعه کنین، میتونین از سایت پت مدیکو کمک بگیرین.
نشونههای بیماریهای دندونی توی گربهها
بعضی علائمی که میتونن نشون بدن گربهتون مشکل دندونی داره، اینا هستن:
- بوی بد دهن: اگه دهان گربه بوی بدی میده، احتمالا مشکل دندونی یا عفونت داره.
- سختی توی غذا خوردن: گربهای که دندوندرد داره، معمولا توی خوردن غذا مشکل داره یا خیلی آروم غذا میخوره.
- خونریزی لثه: خونریزی لثه، مخصوصا موقع جویدن یا غذا خوردن، نشونهای از التهاب لثه یا مشکلات جدیتره.
- ریزش آب دهن: اگه گربهتون زیاد آب از دهنش میریزه، ممکنه مشکل دندونی داشته باشه.
- کاهش وزن: به خاطر درد دندونی، گربه نمیتونه خوب غذا بخوره و ممکنه وزنش کم بشه.
چرا گربهها دچار مشکلات دندونی میشن؟
- پیری: با بالا رفتن سن، دندونها و لثهها ضعیفتر میشن و احتمال بیماریهای دندونی بیشتر میشه.
- رژیم غذایی نامناسب: غذاهای نرم باعث میشن دندونهای گربه ساییده نشن و این به تشکیل پلاک و جرم کمک میکنه.
- ژنتیک: بعضی از نژادهای گربهها ذاتا بیشتر در معرض مشکلات دندونی هستن.
- عدم تمیز کردن دندونها: همونطور که ما باید دندونهامون رو مسواک بزنیم، گربهها هم به نظافت دهان و دندون نیاز دارن.
درمان بیماریهای دندونی در گربهها
اگه دیدین گربهتون مشکل دندونی داره، بهتره زودتر به دامپزشک مراجعه کنین. بسته به نوع مشکل، دامپزشک ممکنه این کارها رو انجام بده:
- جرمگیری دندون: برای از بین بردن جرم و تمیز کردن دندونها، دامپزشک جرمگیری انجام میده.
- آنتیبیوتیک: اگه عفونت باشه، آنتیبیوتیک تجویز میشه.
- جراحی یا کشیدن دندون: اگه مشکل خیلی جدی باشه، ممکنه نیاز به جراحی یا کشیدن دندون آسیبدیده باشه.
چطور میتونیم از بیماریهای دندونی توی گربههامون جلوگیری کنیم؟
- مسواک زدن دندونها یکی از بهترین راهها برای جلوگیری از پلاک، اینه که دندونهای گربهتون رو مسواک بزنین. ولی یادتون باشه از مسواک و خمیردندون مخصوص حیوانات استفاده کنین.
- غذاهای خشک مخصوص دندون بعضی غذاهای خشک برای گربهها طراحی شدن که به تمیز شدن دندونها کمک کرده و از تشکیل جرم و پلاک جلوگیری میکنن.
- چکاپ منظم دندونی بهتره هر چند وقت یهبار گربهتون رو برای چکاپ دندون به دامپزشک ببرین. دامپزشک میتونه مشکلات احتمالی رو زودتر تشخیص بده.
- تشویقیهای دندونی بعضی تشویقیهای مخصوص گربهها هستن که به تمیز کردن دندونها کمک میکنن و برای سلامت دهانشون خوبن.
- آب تازه نوشیدن آب تازه و کافی میتونه به سلامت دهان و دندون گربه کمک کنه.
درمان خانگی عفونت دهان گربه
درمان خانگی عفونت دهان گربهها میتونه به تسکین درد و کمک به بهبودی کمک کنه، ولی حتما باید یادتون باشه که اگه مشکل جدی بود، همیشه باید به دامپزشک مراجعه کنین.
- شستشوی دهان با آب نمک: آب نمک یکی از سادهترین راهها برای کاهش التهاب و عفونتهای دهانیه. میتونین یک قاشق چایخوری نمک رو توی یک فنجان آب گرم حل کنین و با استفاده از یک پنبه یا یک تکه پارچه تمیز، دهان گربهتون رو به آرامی بشورید. فقط حواستون باشه که گربه آب نمک رو نبلعه!
- عصاره آلوئه ورا: آلوئه ورا خواص ضدالتهابی و ضدعفونیکننده داره. میتونین کمی از ژل آلوئه ورا رو با آب رقیق کنین و با یک پنبه به لثهها و نواحی آسیبدیده بزنید. این کار میتونه به کاهش درد و التهاب کمک کنه.
- چای بابونه: چای بابونه خواص آرامبخش و ضدالتهابی داره. میتونین یک کیسه چای بابونه رو در آب داغ دم کنین، بعد که سرد شد، از این چای برای شستشوی دهان گربهتون استفاده کنین. این کار میتونه به تسکین درد و التهاب کمک کنه.
- غذای نرم و مایع: اگه گربهتون مشکل خوردن داره، بهتره بهش غذای نرم و مایع بدین تا راحتتر بخوره. میتونین از کنسروهای مخصوص گربهها استفاده کنین یا حتی غذای خانگی نرم مثل پوره مرغ یا برنج بپزید.
- استفاده از عسل: عسل خواص ضد باکتریایی داره و میتونه به بهبود عفونتهای دهان کمک کنه. میتونین کمی عسل رو با آب رقیق کنین و به آرومی به لثهها بزنید. البته اگه گربهتون دیابت داره، بهتره از عسل استفاده نکنین.
آنتی بیوتیک برای عفونت دندان گربه
استفاده از آنتیبیوتیکها برای درمان عفونت دندان در گربهها نیاز به تجویز دامپزشک داره. عفونتهای دندانی میتونن به سرعت پیشرفت کنن و به لثهها و حتی سایر قسمتهای بدن آسیب برسونن، بنابراین درمان به موقع خیلی مهمه.
دامپزشک معمولا پس از بررسی وضعیت دندانها و تشخیص نوع عفونت، ممکنه یکی از آنتیبیوتیکهای زیر رو تجویز کنه:
- آمپیسیلین: این آنتیبیوتیک برای درمان عفونتهای باکتریایی تجویز میشه و میتونه به خوبی به برطرف شدن عفونتهای دندونی کمک کنه.
- مترونیدازول: این دارو بیشتر برای عفونتهای ناشی از باکتریهای بیهوازی و عفونتهای لثهای استفاده میشه و میتونه مؤثر باشه.
- تتراسایکلین: این آنتیبیوتیک هم ممکنه برای کنترل عفونتهای دندانی تجویز بشه.
یادتون باشه که نباید هیچ وقت آنتیبیوتیک رو خودسرانه به گربهتون بدین، چون هر دارویی عوارض جانبی خاص خودش رو داره و دوز مناسب باید توسط دامپزشک تعیین بشه. علاوه بر این، ممکنه نیاز به درمانهای دیگه مثل جرمگیری دندان یا درمانهای اضافی هم باشه. به همین دلیل، مراجعه به دامپزشک برای درمان عفونت دندانی گربهتون بسیار ضروریه. (بایدها و نبایدهای دادن قرص و شربت به گربه رو هم مطالعه کنین.)
سوالات متداول
چرا دندانهای گربهم زرد یا قهوهای شده؟
زرد یا قهوهای شدن دندونها معمولا به خاطر تجمع جرم دندان و پلاک هست. این موضوع میتونه ناشی از عدم تمیز کردن دندانها باشه. بهتره هر از گاهی دندونهای گربهتون رو بررسی کنین و در صورت نیاز به دامپزشک مراجعه کنید.
آیا گربهم میتونه با دندون درد غذا بخوره؟
نه، وقتی دندونها یا لثهها درد میکنن، گربهها معمولا از غذا خوردن خودداری میکنن. ممکنه غذا رو بجوه و بعد ول کنه یا اصلا غذا نخوره.
میشه خودم دندونهای گربهم رو تمیز کنم؟
بله، میتونید با مسواک مخصوص و خمیر دندون مخصوص گربهها دندونهای اون رو تمیز کنید. اما اگه خودتون راحت نیستید یا گربهتون همکاری نمیکنه، بهتره هر چند وقت یک بار به دامپزشک مراجعه کنید.
چطور میتونم از مشکلات دندونی گربهم پیشگیری کنم؟
برای پیشگیری از مشکلات دندونی، دندونهای گربهتون رو مرتب تمیز کنین، از خوراکیهای دندونی مخصوص استفاده کنین و به دامپزشک مراجعه کنید تا دندونهاشون رو معاینه کنه. تغذیه مناسب هم میتونه کمککننده باشه.
