پریود شدن یا همون فحل شدن سگ‌ها یکی از مراحل طبیعی زندگی اون‌هاست. این اتفاق مثل پریود شدن انسان‌ها نیست، اما به هر حال دوره‌هایی هست که سگ‌ها آماده‌ی جفت‌گیری می‌شن. اگه صاحب یه سگ ماده هستین و اولین بارتونه که با این موضوع مواجه می‌شین، خوبه اطلاعات کافی در موردش داشته باشین تا بتونین بهتر از سگتون مراقبت کنید. در این مقاله همه چیز رو در مورد پریود شدن سگ‌ها براتون توضیح میدیم.
پریود شدن سگ‌ها از کی شروع میشه؟
معمولا سگ‌ها اولین بار بین ۶ تا ۱۲ ماهگی به فحل می‌رسن. البته این سن برای نژادهای مختلف متفاوته. سگ‌های نژاد بزرگتر ممکنه دیرتر از سگ‌های کوچیکتر پریود بشن، مثلا حتی تا ۱۸ ماهگی. این موضوع بستگی به نژاد، تغذیه و شرایط نگهداری‌شون داره.
دوره فحل چیه؟
فحل شدن سگ‌ها چهار مرحله داره و در کل می‌تونه از ۲ تا ۴ هفته طول بکشه. این مراحل عبارتند از:
- پیش‌فحل (Proestrus): این مرحله شروع چرخه‌س و حدود ۷ تا ۱۰ روز طول می‌کشه. در این مرحله، سگ خونریزی خفیفی داره و ممکنه رفتارهای خاصی مثل لیس زدن زیاد خودش یا کاهش اشتها داشته باشه.
- فحل یا پذیرش (Estrus): این مرحله هم تقریبا ۵ تا ۱۰ روز طول می‌کشه. در این دوره سگ ماده آماده جفت‌گیریه و معمولا رفتارهای خاصی از خودش نشون می‌ده، مثل تغییر حالت بدن و توجه بیشتر به سگ‌های نر.
- مرحله پس از فحل (Diestrus): اگه جفت‌گیری اتفاق نیفته و باردار نشه، سگ وارد این مرحله میشه. در این دوره، خونریزی کم کم متوقف میشه و رفتاراش به حالت طبیعی برمی‌گرده.
- مرحله استراحت (Anestrus): این مرحله فاصله‌ایه که بین دوره‌های فحل هست و معمولا چند ماه طول می‌کشه تا دوباره دوره بعدی شروع بشه.
نشونه‌های پریودی سگ
نشونه‌های پریود شدن سگ‌ها رو می‌تونیم تو چند مورد ساده خلاصه کنیم که با دیدنشون می‌فهمین سگتون وارد دوره فحل شده. این نشونه‌ها عبارتند از:
- خونریزی خفیف: اولین و مشخص‌ترین علامت، خونریزی سبکیه که ممکنه روی محل خواب یا زمین لکه‌های کوچیکی ببینین. البته مقدارش خیلی زیاد نیست و معمولا تیره‌رنگه.
- تورم ناحیه تناسلی: ناحیه تناسلی سگ کمی ورم می‌کنه و بزرگتر از حالت عادی به نظر میاد.
- لیس زدن زیاد: سگتون مدام خودشو، مخصوصا ناحیه تناسلیش رو، لیس می‌زنه. این کارو برای تمیز کردن خونریزی انجام می‌ده.
- تغییر رفتار: بعضی سگ‌ها تو این دوره مهربون‌تر و وابسته‌تر می‌شن و توجه بیشتری می‌خوان، در حالی که بعضی‌ها ممکنه حساس و حتی کمی عصبی بشن.
- جلب توجه سگ‌های نر: اگه بیرون برین، می‌بینید که سگ‌های نر به سمت سگتون بیشتر جذب می‌شن و کنجکاوی نشون می‌دن. سگتون هم ممکنه بهشون توجه بیشتری نشون بده.
- مالیدن خودش به وسایل: ممکنه سگتون بینی‌ش رو به دیوار یا وسایل خونه بماله، مخصوصا تو این دوره بیشتر این کار رو انجام می‌ده.
وقتی سگ پریود میشه چیکار کنیم؟
چندتا نکته هست که باید بهش توجه کنید:
- محافظت در برابر نرها: اگه نمی‌خواید سگ شما بچه‌دار بشه، باید حواستون بهش باشه تا با نرها ارتباط نداشته باشه. این کار می‌تونه از بارداری ناخواسته جلوگیری کنه.
- استفاده از پوشک سگ: برای جلوگیری از کثیف شدن خونه، می‌تونید از پوشک‌های مخصوص برای سگ‌ها استفاده کنید.
- مراقبت از سلامت سگ: در زمان پریود، سگ‌ها ممکنه به بیماری‌های مختلف حساس‌تر بشن، پس بهتره بیشتر بهشون توجه کنید و از نظر سلامت بررسی‌شون کنید.
- تغذیه مناسب و تقویتی: بعضی وقت‌ها تو این دوران سگ‌ها اشتهاشون کم میشه. بهتره غذاهای مورد علاقه‌ش رو براش فراهم کنین و از مواد مغذی استفاده کنید تا انرژی لازم رو داشته باشه.
- محدود کردن زمان پیاده‌روی: زمان پیاده‌روی رو کوتاه‌تر کنین یا جاهایی برید که سگ‌های دیگه نیستن، مخصوصا سگ‌های نر. اینطوری احتمال درگیر شدن با سگ‌های نر یا استرس کمتر میشه.
چه زمانی سگ‌ها دوباره پریود می‌شن؟
دوره‌ی فحل در سگ‌ها معمولا هر ۶ ماه یک‌بار تکرار میشه. البته باز هم بسته به نژاد، سن و شرایط سگ می‌تونه متفاوت باشه. مثلا بعضی از سگ‌ها هر ۸ ماه یک‌بار و بعضی‌ها هم کمتر فحل می‌شن.
چطوری پریود سگ ماده رو متوقف کنیم؟
اگه دوست دارین که پریود شدن سگتون رو متوقف کنین، باید بدونین که تنها راه حل دائمی برای این کار عقیم سازی سگِ. عقیم کردن باعث میشه که سگتون دیگه وارد دوره فحل نشه و این چرخه رو برای همیشه متوقف می‌کنه. این عمل به دست دامپزشک انجام میشه و جلوی بارداری ناخواسته رو هم می‌گیره. علاوه بر این، عقیم کردن می‌تونه خطر بروز بعضی از بیماری‌ها مثل سرطان رحم و عفونت‌های رحمی رو هم کاهش بده.
اما اگه دنبال یه روش موقتی هستین، بعضی از دامپزشک‌ها ممکنه از داروهای هورمونی استفاده کنن که به صورت موقتی فحل شدن رو متوقف می‌کنه. ولی یادتون باشه این داروها می‌تونن عوارض جانبی داشته باشن و استفاده طولانی‌مدتش توصیه نمی‌شه، چون ممکنه مشکلاتی مثل اختلالات هورمونی یا بیماری‌های دیگه ایجاد کنه.
در کل، بهترین و مطمئن‌ترین راه همون عقیم کردنه. اگه قصدش رو دارین، بهتره حتما با دامپزشک مشورت کنین و در مورد زمان مناسبش هم سوال کنید. اگه می‌خواین بهترین و نزدیک‌ترین دامپزشکی به محل زندگی‌تون رو پیدا کنین، می‌تونین از وبسایت پت مدیکو کمک بگیرین.
سوالات متداول
سگ چند بار در سال پریود میشه؟
بیشتر سگ‌ها هر ۶ ماه یک‌بار پریود می‌شن، یعنی تقریبا دوبار در سال، ولی بعضی از سگ‌ها ممکنه هر ۸ ماه یک‌بار پریود بشن.
آیا خونریزی شدیدی داره؟
نه، خونریزی سگ‌ها معمولا خیلی کمه و فقط لکه‌های کوچیکی دیده میشه. رنگ خونش هم معمولا تیره‌تره.
آیا پریود شدن سگ براش ضرر داره؟
خود فحل شدن ضرری نداره، چون یه بخش طبیعی از زندگیشه. اما اگه مراقبت‌های لازم رو نکنین، ممکنه دچار استرس یا عفونت بشه، برای همین بهتره بهداشت سگ رو رعایت کنید و مواظبش باشین.
آیا لازم هست که تو این دوران سگم رو حمام ببرم؟
حمام کردن سگ در این دوران لازمه، اما بهتره خیلی کم و با احتیاط این کار رو انجام بدید. اگه فقط برای تمیز کردن ناحیه تناسلی لازمه حماش کنین، بهتره بجای حمام کردن از دستمال مرطوب استفاده کنین.
